تعیین عوامل تأثیرگذار در کشف جرایم سایبری با رویکرد دلفی فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجو

چکیده

ویژگی های محیط سایبر از قبیل عدم وابستگی به زمان و مکان خاص، امکان تحصیل هویت های گوناگون، گمنامی و ... عواملی هستند که شیوه های ارتکاب جرایم سایبری را متنوع تر و کشف جرایم سایبری و به دام انداختن مجرمان را سخت تر کرده است؛ لذا این تحقیق با هدف تعیین عوامل تأثیرگذار بر کشف جرایم سایبری انجام پذیرفته است. روش پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی- پیمایشی است. جامعة آماری این تحقیق را خبرگان پلیس فتا ناجا به تعداد 14 نفر تشکیل می دهند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامة محقق ساخته است که بر اساس مطالعات کتابخانه ای، بررسی پژوهش های قبلی و اعلام نظر خبرگان تهیه و با توجه به استفاده از روش دلفی فازی در سه مرحله به جمع آوری اطلاعات از خبرگان مورد نظر اقدام گردید و کلیدی ترین آنها انتخاب شدند. با توجه به ماهیت این پژوهش، برای تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده از نرم افزار اکسل استفاده گردید. یافته های این پژوهش نشان داد که مهمترین عوامل تأثیرگذار در کشف جرایم سایبری، در 26 عامل و 6 گروه شامل تعامل سازمانی، تجهیزات سازمانی، آشنایی قضات با مبانی فنی و حقوقی، توانمندی نیروی انسانی و کارآگاهان، فناوری های نوین ارتباطی؛ و فناوری اطلاعات و فضای مجازی می باشند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که در کشف جرایم سایبری بایستی، تعامل سازمانی، تجهیزات سازمانی، آشنایی قضات با مبانی فنی و حقوقی، توانمندی نیروی انسانی و کارآگاهان، فناوری های نوین ارتباطی؛ و فناوری اطلاعات و فضای مجازی به منظور موفقیت هرچه بیشتر در این زمینه مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining Effective Factors in Cyber Crime Detection with Phase Delphi Approach

چکیده [English]

Features of cyber environment such as lack of dependence on particular time and place, the possibility of obtaining various identities, anonymity and ….. are all factors that make cyber crime commitment more different and cyber crime detection and pinning criminals, more difficult. Therefore; this research has been conducted with the aim of determining effective factors in the detection of cyber crimes. The research method is of applied type from objective perspective and of descriptive-survey type from implementation perspective. The statistical community of this research is formed by 12 NAJA Cyber Police Experts. The data collection tools is a questionnaire made based on library studies, reviewing early studies and experts’ views and among which, their most vital ones have been selected. In regards to the nature of this research, Excel software was used to analyze the collected data. The findings of the research show that the most effective factors in cyber crime detection, among 26 factors and 6 groups, include organizational interaction, organic equipment, judges’ familiarization with technical and legal principles, personnel and detectives’ capabilities, modern communications technologies, IT and cyberspace. The findings show that in detecting cyber crimes, such issues as organizational interaction, organic equipment, judges’ familiarization with the technical and legal principles, personnel and detectives’ capabilities, modern communications technologies, IT and cyberspace should be taken into considerations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyberspace
  • Cyber Crimes
  • Cyber Crimes Detection
  • Phase Delphi
  1. ESlami, Ebrahim (1395), “The Position of Supporting the Victims of Cyber Crimes in Local and International Penal Laws”, Islamic Law Studies, (1)17, Pages, 157-182.
  2. Elahi Manesh, Mohammad Reza and Tabrizi, Sadegh (1397), “Scientific Crime Detection Using Modern and Electronic Evidence (digital)”, Karagah Scientific Quarterly, (44) 11, Pages 80-100.
  3. Azar Parand, Naser and Niazkhani, Morteza (1393), “Investigating the Effective Factors in Detecting Theft from Governmental Buildings in Alborz Province”, Alborz Police Knowledge Quarterly,(3) 2, Pages 79-97.
  4. Bell David. (1389), “An Introduction to Cyber Dictionaries (Translated by Masoud Kosari and Husein Hasani)”, Tehran, Jamee Shenasan Publications.
  5. Tavakoli, Fakhroddin and Shah Mohammadi Gholam Reza (1397), “The Impact of IT Management in Cyber Crime Investigations”, Information and Criminal Studies Quarterly, (2) 13, Pages 129-148.
  6. Jahanshiri, Javad, Huseini, Seyed Mohammad Reza and Ebrahimi, Ahmad(1394), ”Determining the Process of Preliminary Investigations in Cyber Crimes”,  Information and Criminal Studies Quarterly, (39) 10, Pages 9-34.
  7. Khalafi Abouzar (1394), “Cyber Crimes Detection Centering on Crime Detection”, Karagah Quarterly, (34) 9, Pages 23-38.
  8. Zabi Allah Nejad, Vahid (1397), “Cyber Crime Scientific Detection and the Role of Mazandaran Province Cyber Police in the Field of Prevention and Cyber Security”, Mazandaran Police Specialized Scientific Knowledge, (33) 9, Pages 135-170.
  9. Zabi Allah Nejad, Vahid (1397), “Nature of Computer and Virtual Crimes (Cyber) and the Role of Cyber Police in Preventing and Detecting These Crimes”, Tehran Police Knowledge Quarterly, (34) 10, Pages 8-27.
  10. Razavi, Mohammad (1386), “Cyber Crimes and the Role of Police in Preventing These Crimes and Their Detection”, Police Knowledge Quarterly, (1) 9, Pages 120-140.
  11. Rozehie, Mansour, Tavan Bakhsh, Jafar and Hasan ZAdeh Kord Ahmad, Hamid (1396), “Modern Tools of Preventing Emerging Crimes in Cyberspace”, Social Security Studies Quarterly, (50) 8, Pages 1-22.
  12. Ziber Olrich (1390), “Cyber Crimes (Translated by Mohammad Ali Nouri, Reza Nakhjavani, Mostafa Bakhtiar Vand and Ahmad Rahimi Moghadam)” , Tehran, Ganje Danesh Publicati ons.
  13. Abedi, SAdegh and Oryani Bahare (1395), “The Effective Factors in Creating the Phenomenon of Leather Whip in the Supply Chain: Case Study in Qazvin Oil Distribution Company”, Energy Policy Making and Planning Studies Quarterly, (5) 2, Pages 75-95.
  14. Abedini, Zeinol Abedin (1388), “Crime in Cyberspace: The Necessity of Future Studies”, Karagah Quarterly, (9) 3, Pages 144-156.
  15. Kahedi, Shahre Banou and Sharafi Tabar Behnam (1395),”The Position of FATA Cyber Police in Crime Prevention in Cyberspace”, Central Province Police Knowledge Quarterly, (1) 6, Pages 83-114.
  16. Karam Zadeh Esmail (1392), “Police and the Media”, Tehran: NAJA University Publications.
  17. Gorki Marco (1389), “Cyber Crimes: A Guide for Developing Countries (Translated by Morteza Akbari)”, NAJA FATA Police Publications.
  18. Mir Sepasi, Naser, Tolouie AShraghi, Abbas, Memar Zadeh Gholam Reza and Peidaie Mr Mehrdad (1389), “Designing a Model of Excellence of Personnel in Iran’s Governmental Organizations Using Phase Delphi Technique”, Management Studies Magazine, (87) 21, Winter 1389, Pages 1-23.
  19. Nazari Monazam. Mahdi, Majidi Abdollah, Hendiani Abdollah and Vafadar Husein (1398), “Investigating the Effective Factors in the Detection of Fraud in Cyberspace”, Police Knowledge Studies Quarterly, (2) 21, Pages 217-246.
  20. Niazkhani, Morteza, Talebian Husein and Arji Roh Allah (1396), “Assessing the Extent of Efficacy of Scientific Crime Detection Methods in Detecting Burglaries (Case Study: the City of Qazvin)”, Qazvin Police Knowledge Quarterly.
  21. Varvaie, Akbar and Mirzaki Seyed Shamsodin (1390), “Investigating the Effective Factors in Tehran CID Detection of Fraud in Cyberspace within 1386-76”, Karagah Quarterly, (14) 4, Pages 62-87.
  22. Hendiani, Abdollah and Morshedi Masoud (1395), “The Position of Future Studies in Crime Detection”, Criminal and Information Studies Quarterly, (3) 12, Pages 135-156.
  23. Yadgar Nejad, Amin, Habib Zadeh, Ashab and Nik Nafs Ali (1393), “The Role of Information Exchange Management in the Process of Crime Detection”, Kerman Police Command, Ploice Knowledge Quarterly, (9) 5, Pages 87-108.
 

 

 

منابع

منابع فارسی

- اسلامی، ابراهیم. (1395). جایگاه حمایت از بزه دیدگان جرائم سایبری در مقررات کیفری حقوق داخلی و حقوق بین الملل. پژوهشنامة حقوق اسلامی. 17(1)، صص 157- 182.

- الهی منش، محمدرضا و تبریزی، صادق. (1397). کشف علمی جرایم با توسل به ادله نوین و مدارک الکترونیکی(دیجیتال). فصلنامه علمی کارآگاه. 11(44)، صص 80- 100.

- آذرپرند، ناصر و نیازخانی، مرتضی. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر کشف سرقت از اماکن دولتی استان البرز. فصلنامه دانش انتظامی البرز. 2(3)، صص 79- 97.

- بل، دیوید. (1389). درآمدی بر فرهنگ های سایبر (مسعود کوثری و حسین حسنی، مترجمان). تهران: انتشارات جامعه شناسان.

- توکلی، فخرالدین و شاه محمدی غلامرضا. (1397). تأثیر مدیریت فناوری اطلاعات در پی جویی جرائم سایبری. فصلنامة پژوهش های اطلاعاتی و جنایی. 13(2)، صص 129- 148.

- جهانشیری، جواد؛ حسینی، سید محمدرضا و ابراهیمی، احمد. (1394). تبیین فرآیند تحقیقات مقدماتی در جرایم سایبری. فصلنامۀ پژوهش های اطلاعاتی و جنایی. 10(39)، صص 9-34.

- خلفی، ابوذر. (1394). پیشگیری از جرایم سایبری با محوریت جرم یابی. فصلنامۀ کارآگاه. 9(34)، صص 23- 38.

- ذبیح اله نژاد، وحید. (1397). کشف علمی جرایم سایبری و نقش پلیس فتا استان مازندران در حوزة پیش گیری و امنیت سایبری. فصلنامة علمی تخصصی دانش انتظامی مازندران. 9(33)، صص 135- 170.

- ذبیح الله نژاد، وحید (1396). ماهیت جرایم رایانه ای و مجازی (سایبری) و نقش پلیس فتا در پیشگیری و کشف این جرایم. فصلنامۀ دانش انتظامی پلیس پایتخت. 10(34)، صص 8- 27.

- رضوی، محمد. (1386). جرایم سایبری و نقش پلیس در پیشگیری از این جرایم و کشف آن ها. فصلنامه دانش انتظامی.9(1)، صص 120-140.

- روضه ای، منصور؛ توانبخش، جعفر و حسن زاده کرد احمد، حمید. (1396). ابزارهای پیشگیری از جرایم نوظهور در فضای مجازی. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی. 8(50)، صص 1- 22.

- زیبر، اولریش. (1390). جرائم رایانه ای(محمدعلی نوری، رضا نخجوانی، مصطفی بختیاروند و احمد رحیمی مقدم، مترجمان). تهران: انتشارات گنج دانش.

- عابدی، صادق و عریانی، بهاره. (1395). عوامل مؤثر بر ایجاد پدیده شلاق چرمی در زنجیره تأمین: مطالعه موردی شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه قزوین. فصلنامه پژوهش های سیاستگذاری و برنامه ریزی انرژی. 2(5)، صص 75- 95.

- عابدینی، زین العابدین. (1388). جرم در فضای مجازی، ضرورت آینده پژوهی. فصلنامه علمی کارآگاه. 3(9)، صص 144- 156.

- کاهدی، شهربانو و شرفی تبار، بهنام. (1395). جایگاه پلیس فتا در پیشگیری از جرم در فضای مجازی. فصلنامۀ دانش انتظامی پلیس استان مرکزی. 6(1)، صص 83- 114.

- کرم زاده، اسماعیل. (1392). پلیس و رسانه. تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی ناجا.

- گرکی، مارکو (1389). جرایم سایبری: راهنمایی برای کشورهای در حال توسعه (مرتضی اکبری، مترجم). ناشر: پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ناجا.

- میرسپاسی، ناصر؛ طلوعی اشلقی، عباس؛ معمارزاده، غلامرضا و پیدایی، میرمهرداد ( 1389 ). طراحی مدل تعالی منابع انسانی در سازمان های دولتی ایران با استفاده از تکنکی دلفی فازی، مجله پژوهش های مدیریت، 21(87)، زمستان 1389، صص 1- 23.

- نظری منظم، مهدی؛ مجیدی، عبدالله؛ هندیانی، عبدالله و وفادار، حسین. (1398). بررسی عوامل مؤثر بر جرم یابی کلاهبرداری در فضای سایبر. فصلنامۀ پژوهش های دانش انتظامی، 21(2)، صص 217- 246.

- نیازخانی، مرتضی؛ طالبیان، حسین و عرجی، روح الله. (1396). ارزیابی میزان اثر بخشی شیوه های کشف علمی جرم در کشف سرقت های منزل(مطالعه موردی: شهر قزوین). فصلنامة علمی تخصصی دانش انتظامی قزوین. 1396(23)، صص 43- 65.

- وروایی، اکبر و میرزکی، سید شمس الدین. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر کشف جرم کلاهبرداری رایانه ای پلیس آگاهی تهران سال 87- 1386. فصلنامه علمی کارآگاه، 4(14)، صص 62- 87.

- هندیانی، عبدالله و مرشدی، مسعود. (1395). جایگاه آینده پژوهی در جرم یابی. فصلنامة پژوهش های اطلاعاتی و جنایی. 12(3)، صص 135- 156.

- یادگارنژاد، امین؛ حبیب زاده، اصحاب و نیک نفس، علی. (1393). نقش مدیریت تبادل اطلاعات بر فرایند کشف جرم در فرماندهی انتظامی استان کرمان. فصلنامۀ دانش انتظامی. 5(9)، صص 87- 108.

منابع انگلیسی

- McGuire, M & Dowling, S. (2013). “Cyber crime: A review of the evidence”, Home Office Research Report 75.