جلوه های مشارکت مردم در سیاست جنایی تقنینی و قضایی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

10.22034/det.2021.210948.1224

چکیده

زمینه و هدف: حضور و مشارکت مردم‌نهاد در سیاست جنایی به دلیل لزوم رعایت مصلحت عمومی اجتماع و مشارکت هرچه بیشتر جامعه­ی مدنی در عرصه های مهم اجتماعی مورد توجه می­باشد. مردم در بسیاری از عرصه­های جامعوی، کارآیی بالایی داشته و در صورت فراهم بودن فرصت­های حمایتی، خواهند توانست پا به پای بخش دولتی و حتی بیشتر از آن حرکت نمایند. برآیند این مشارکت در حوزه قضایی می­تواند کاهش رقم سیاه بزهکاری، جلوگیری از تضییع حقوق افراد آسیب‌پذیر اجتماع، ارتقاء کیفیت کاری دستگاه‌های حکومتی و قضایی باشد. البته، مشروط به اینکه در تمامی این حوزه‌ها محدوده‌ی مشخص و قانونی برای مداخله و مشارکت این سازمان­ها تعریف گردد.
روش: روش تحقیق حاضر به صورت توصیفی و تحلیلی است.
یافته‌ها و نتایج: مبنای نقش‌آفرینی مردم در سیاست جنایی، سیاست جنایی مشارکتی است. سیاست جنایی مشارکتی در کنار اهرم‎ها و نهادهای رسمی همچون پلیس و دستگاه قضایی از پتانسیل جامعه مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد در پاسخ‌گویی به پدیده مجرمانه کمک می‌گیرد. یکی از عرصه‌های مشارکت سمن‌ها نیز می‌تواند اعلام جرم و جمع‌آوری ادله ارتکاب جرم و ارائه مشاوره به بزه‌دیده باشد. در نتیجه مشارکت و حضور سمن­ها در عرصه­های مختلف به خصوص در سیاست جنایی تقنینی و مشارکت قضایی در دادرسی، مجالی برای بازتعریف مفهوم عدالت و امکان حصول آن از رهگذر نهادهای نوین جامعوی خواهد بود؛ امری که پیش از این، تحقق آن تنها از ابزارها و سازوکارهای رسمی و دولتی انتظار می­رفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a

نویسندگان [English]

  • a a 1
  • baqer shamlo 2
  • a a 1
1 a
2 Department of Criminal Law and Criminology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. (Author)
چکیده [English]

Background and Aim: The principle of innocence requires that individuals be presumed innocent on suspicion of guilt and sentenced only if, beyond any doubt, the conscience of the judge is satisfied that the accused has committed a crime. This approach, which is consistent with the punitive function of punishment, makes it more difficult to prove guilt and inadvertently opens the door to escape from conviction and punishment, making it impossible to achieve the goals of intimidation and prevention.
Method: In the present study, which has been done by descriptive method and in a library method, it has been shown that there is a logical relationship between the criterion of proof and the purposes of punishment.
Findings and Results: The stricter the evidence for a crime based on this criterion, the less intimidation is achieved, and the simpler the possibility of criminal convictions, the lower the penalty. The principle of innocence or the criterion of conviction, beyond reasonable doubt, has become a slogan, and the legislative and judicial policies of countries have moved towards simplifying the proof of guilt. Increasing criminality in the field of material crimes, merely assuming the elements of the crime, standardizing the result instead of the material element, criminalizing unintentional crimes and predicting organized crime, and assuming the guilt of the proceeds, anBackground and Aim: The principle of innocence requires that individuals be presumed innocent on suspicion of guilt and sentenced only if, beyond any doubt, the conscience of the judge is satisfied that the accused has committed a crime. This approach, which is consistent with the punitive function of punishment, makes it more difficult to prove guilt and inadvertently opens the door to escape from conviction and punishment, making it impossible to achieve the goals of intimidation and prevention.
Method: In the present study, which has been done by descriptive method and in a library method, it has been shown that there is a logical relationship between the criterion of proof and the purposes of punishment.
Findings and Results: The stricter the evidence for a crime based on this criterion, the less intimidation is achieved, and the simpler the possibility of criminal convictions, the lower the penalty. The principle of innocence or the criterion of conviction, beyond reasonable doubt, has become a slogan, and the legislative and judicial policies of countries have moved towards simplifying the proof of guilt. Increasing criminality in the field of material crimes, merely assuming the elements of the crime, standardizing the result instead of the material element, criminalizing unintentional crimes and predicting organized crime, and assuming the guilt of the proceeds, and many others, are examples of changing traditional attitudesd many others, are examples of changing traditional attitudes

- آشوری، محمد. (1398). جایگزین­های زندان یا مجازات­های بینابین. ویراست جدید. چاپ اول. انتشارات دانشگاه تهران.
-آشوری، محمد. (1395). آیین دادرسی کیفری، با آخرین اصلاحات تا سال 1395. جلد اول. چاپ نوزدهم. سمت.
-آنسل، مارک. (1391). دفاع اجتماعی. ترجمه محمد آشوری و علی حسین نجفی ابرند آبادی. چاپ چهارم. انتشارات گنج دانش.
-اسدی، محمدرضا. (1396). عدالت ترمیمی، به مثابه عدالت اجتماعی در اسلام و مسیحیت. دانش‌نامه عدالت ترمیمی (مجموعه مقاله­های همایش بین­المللی عدالت ترمیمی و پیشگیری از جرم). چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
-انصاری، باقر. (1393). نقش قاضی در تحول نظام حقوقی. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
-بابایی، محمدعلی. (1398). جرم‌شناسی بالینی. چاپ سوم. بنیاد حقوقی میزان.
-بیرانوند، رضا؛ سبزیان فرد، شهرام. (1397). جایگاه جامعه مدنی در حقوق کیفری با تأکید بر سیاست جنایی مشارکتی ایران. تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین­الملل، 11(39)، 24-1.  
http://alr.iauctb.ac.ir/article_545400.html.
-پرچمی، داود؛ درخشان، فاطمه. (1399). مجازات­های اجتماعی جاگزین حبس و کاهش جرم. چاپ اول. مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
-جانی پور، مجتبی؛ قریب، رخساره. (1396). مطالعه تطبیقی قلمرو و معیارهای اعمال میانجی‌گری کیفری در حقوق ایران، انگلیس و بلژیک. پژوهشنامه حقوق کیفری، 8 (15)، 258-237.
https://jol.guilan.ac.ir/article_2294.html.
-حاجی ده‌آبادی، محمدعلی. (1397). جرم‌شناسی­کاربردی. چاپ دوم. پژوهشگاه بین­المللی المصطفی.
-جمشیدی، علیرضا. (1395). سیاست جنایی مشارکتی. چاپ دوم. بنیاد حقوقی میزان.
-سید جوادی، سید فریبرز، شاملو، باقر؛ صبوری‌پور، مهدی. (1400). آثار مردم‌سالاری در سیاست جنایی پیشگیرانه. مطالعات پیشگیری از جرم، 16(56)، 171-153. http://cps.jrl.police.ir/article_96510.html.
-شریفی، محسن. (1398). نارسائی­های تقنینی هیأت منصفه کارآمد در نظام حقوقی ایران، مجلس و راهبرد، 26 (100)، 147-119.  .https://nashr.majles.ir/article_342.html
-شیعه علی، علی؛ زارع وحید؛ زارع، مجتبی. (1394). جایگاه سیاست جنایی مشارکتی در مرحله تعقیب کیفری در حقوق ایران. مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، 2(4-5): 310-287. قابل بازیابی از:
https://jqclcs.ut.ac.ir/article_59075.html.
-درویشی هویدا، یوسف. (1390). مطالعه­ای بر میانجیگری به عنوان روش دوستانه حل و فصل اختلافات. مطالعات حقوق خصوصی. (4).
-دلماس مارتی، می ری. (1398). نظام­های بزرگ سیاست جنایی. چاپ چهارم. بنیاد حقوقی میزان.
-رمضانی قوام آبادی، محمدحسین. (1396). حضور سازمان­های مردم‌نهاد در فرآیند کیفری در پرتو قانون آیین دادرسی کیفری. حقوق دادگستری، 81 (99)، 167-139. .http://www.jlj.ir/article_29231.html
-عالی پور، حسن؛ توحیدی نافع، جلال. (1394). تعویق صدور حکم: تأخیر در اجرای عدالت یا تغییر در اجرای عدالت. مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، 2(4-5)، 331-311.
https://jqclcs.ut.ac.ir/article_59077.html.
-لازرژ، کریستین. (1399). درآمدی بر سیاست جنایی. ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی. چاپ هشتم. بنیاد حقوقی میزان.
-مارشال، تونی. (1386). عدالت ترمیمی. ترجمه امیر سماواتی پیروز. چاپ اول. خلیلیان.
-مظفری، سیما. (1390). نقش سازمان­های مردم‌نهاد در فرایند دادرسی عادلانه جرائم کودکان و نوجوانان در ایران و فرانسه. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشگاه علامه طباطبایی].
-منصورآبادی، عباس. (1398). حقوق جزای عمومی3. چاپ دوم. بنیاد حقوقی میزان.
-مؤذن زادگان، حسنعلی؛ مرادی اوجقاز، محسن. (1400). جایگزین‌شناسی کیفر حبس در آینه آرای قضایی. چاپ اول. انتشارات مهرکلام.
-مهمدی، گلشن. (1392). نقش سازمان­های مردم‌نهاد در دادرسی کیفری. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق کیفری و جرم‌شناسی. دانشگاه کاشان].
-میرخلیلی، سید محمود؛ رجبی، جواد. (1391). پیشگیری کیفری از بزه­دیدگی مکرر. حقوق اسلامی، 9(34)، 192-167. http://hoquq.iict.ac.ir/article_18251.html.
-نجفی ابرند آبادی، علی حسین. (1386). مجازات­های جامعه‌مدار در لایحه قانون مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان: راهکاری برای کاهش جمعیت زندان. در مجموعه مقالات همایش راهکارهای کاهش جمعیت کیفری زندان. چاپ اول. بنیاد حقوقی میزان.
-نیازپور، امیرحسن. (1394). حقوقی‌سازی یافته‌های جرم‌شناسانه درکتاب اول قانون مجازات اسلامی 1392. فصلنامه تحقیقات حقوقی، 18(72)، 259-233.
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56536.html.
-وحیدی، عبدالملک، شیدائیان، مهدی؛ میرخلیلی، سید محمود. (1400). مبانی و جلوه های قرآنی سیاست جنایی مشارکتی. پژوهش حقوق کیفری، 9(34)، 61-31.  .https://jclr.atu.ac.ir/article_12615.htm